Kanserde erken teşhis hayat kurtarıyor

Kanser hem dünyada hem de Türkiye’de yaygın şekilde görülen önemli bir halk sağlığı sorunu. Ancak tıptaki ilerlemeler ve erken tanı sayesinde, geçmişe kıyasla tedavi süreçlerinden çok daha başarılı sonuçlar elde ediliyor. Bu durum, farkındalığın önemini ortaya koyuyor. Her yıl 1-7 Nisan arasındaki Ulusal Kanser Haftası’nda toplumsal bilinç oluşturmak, erken teşhisin önemine dikkat çekmek ve kansere karşı ortak mücadeleyi güçlendirmek amacıyla çeşitli etkinlikler düzenleniyor. Kanserle mücadelede tarama faaliyetlerinin önemini Gaziosmanpaşa İlçe Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Uzmanı Dr. Fatma Canatar ile konuştuk.

[Fotoğraf: AA]

Kanserle mücadelede “tarama” çok önemli

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de ölüm nedenleri arasında ikinci sırada kanser yer alıyor. Dünyada her 6 ölümden biri, Türkiye’de ise her 5 ölümden birinin sebebi kanser…

Bu amansız hastalığı erken evrede yakalamanın yolu düzenli taramalardan geçiyor. Türkiye’de 2008’den bu yana “Ulusal Kanser Kontrol Programı” yürütülüyor. Bu kapsamda taramalar ülke genelindeki Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ile Aile Sağlığı Merkezleri’nde ücretsiz olarak yapılıyor.

Peki bu merkezlerde hangi kanser türlerine karşı tarama yapılıyor? Yanıtı Dr. Fatma Canatar’dan öğreniyoruz:

“Ülkemizde üç kanser türüne karşı aktif olarak tarama programları yürütmekteyiz. Birincisi meme kanseri, ikincisi rahim ağzı kanseri ve üçüncüsü ise kolon kanseri.”

Bu kanser türlerine karşı tarama, risk grubu olarak ifade edilen yaş gruplarına yapılıyor. Dr. Canatar, “Meme kanseri için 40-69 yaş arası kadınların iki yılda bir, rahim ağzı kanseri için 30-65 yaş kadınların 5 yılda bir, kolon kanseri için ise 50-70 yaş arası kadın ve erkeklerin 2 yılda bir tarama yaptırmasını mutlaka tavsiye ediyoruz” diyor.

Şüpheli sonucu çıkanlar hastaneye sevk ediliyor

Sağlık Bakanlığı tarafından sunulan hizmetler yalnızca ücretsiz taramayla sınırlı kalmıyor. Tarama sonucunda şüpheli bir durum tespit edilirse, kişi hızla bilgilendiriliyor ve bir sonraki aşamada yapması gerekenler konusunda destek sağlanıyor. Dr. Canatar, bu durumda izlenen yolu şöyle özetliyor:

“Hastayı arıyoruz, ‘Sizde şüpheli bir durum var, sizi hastaneye sevk ediyoruz’ diyoruz. Ardından hastanedeki ilgili uzmanlar artık süreci yönetiyor. Tanı ve tedavi süreci başlıyor.”

Belirti olmasa da tarama yaptırılmalı

Dr. Canatar, tarama zamanı gelenlerin herhangi bir şikayetleri olmasa dahi ihmal etmeden tetkik yaptırması gerektiğinin altını çizerek erken teşhisin hayat kurtardığını vurguluyor:

“Mesela rahim ağzı kanserine erken teşhis koyduğumuzda erken tanı ve tedavi sayesinde hızlı bir yaklaşımla süreci tamamlıyoruz. Hastalarımız yüzde yüz iyileşmiş oluyor. Meme kanseri için de öyle. Elimizle kitleyi hissetmeden, cihazlarla daha çok küçükken yakaladığımızda, kanser başka bir organa yayılmadan hastalarımız tedavi oluyor. O yüzden diyoruz ki, erken teşhis hayat kurtarır.”