İsrail ile ABD’nin İran’a yönelik ilk saldırısı ve Tahran yönetiminin bölgedeki neredeyse tüm ülkeleri vurmasıyla başlayan savaş yeni bir boyuta taşındı. İlk günlerde özellikle balistik füzeler, Kamikaze İHA’lar ve çok yoğun hava saldırıları başroldeydi. Ancak İran’ın “Hürmüz Boğazı’ndan geçen her gemiyi vuracağız” açıklamasıyla başlayan yeni süreç savaşın seyrini de değiştirdi.
Geldiğimiz noktada savaş sadece bölgesel bir krizle sınırlı kalmayıp, etkisi tüm dünyayı sarsacak ekonomik sonuçlar doğurabilecek bir yöne savruluyor.
Çünkü İran’ın geçişlere izin vermediği Hürmüz Boğazı küresel enerji denkleminin şah damarlarından biri. Buradan LNG ya da petrol yüklü tankerlerin geçememesi ciddi sonuçlar doğuruyor.
“400 milyon varil kartı boşa düşebilir”
Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, İran’ın Hürmüz hamlesine karşı Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin ‘stratejik rezervimizi kullanırız’ yanıtına temkinli yaklaşıyor.
IAE’nin 400 milyon varillik stratejik rezerv kullanım kararının kurum için bir ‘rekor’ olduğunu hatırlatıyor Kumbaroğlu, ancak söz konusu miktarın geçici pansuman etkisi yaratabileceğini belirtiyor.
Normal şartlarda Hürmüz Boğazı’ndan günlük 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürününün taşındığını belirtiyor Kumbaroğlu. Haliyle 400 milyon varilin ancak 2-3 haftalık tüketim sürecine denk geldiğinin altını çiziyor.
[Uluslararası Enerji Ajansı üye ülkeleri önümüzdeki günlerde stratejik rezervlerini kullanma kararı aldı.]
“Hürmüz bir an önce açılmazsa küresel bir kriz yaşanabilir”
Hürmüz Boğazı’nın açılmadığı her en petrol krizinin iyice derinleşmesi ve fiyat artışının kaçınılmaz olacağını anlatıyor Kumbaroğlu ve “Küresel enerji tedariki yüzde 20 azaldı. Böyle devam ederse petrol fiyatlarındaki artış enflasyonu tetikler. Bunun getireceği iktisadi zorluklar tüm dünyayı sarar. 1973-74 petrol krizinde olduğu gibi küresel stagflasyon, yani yüksek enflasyon, işsizlik ve ekonomik kriz bizi bekler. Bölgemizi de dünyamızı da yakından ilgilendiren bu ateşin bir an önce sönmesi herkesin yararına.” diyerek sözlerini tamamlıyor.
13.3ºC
Ankara
