Ticaret Bakanlığından edinilen bilgiye göre, 6 Şubat depremlerinin ardından gerek depremzede vatandaşlar, gerekse bölgedeki esnaf, sanatkar ve ihracatçılar için çeşitli destekler hayata geçirildi. Bu kapsamda, kredi ve kefalet kooperatiflerinin kefaletiyle, depremde zarar gören illerdeki esnaf ve sanatkara, 1 yıl geri ödemesiz, 5 yıl vadeli ve 250 bin liraya kadar limitli Deprem Destek Kredisi sağlandı. Kredi doğrultusunda, 2023'te toplamda 6,7 milyar lira, 2024'te 18 milyar lira ve geçen yıl 29,6 milyar lira finansman bölgeye aktarıldı.
Bakanlığa bağlı Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) tarafından, esnaf ve sanatkarın kooperatiflere olan gecikmiş borçları yapılandırıldı. Bu doğrultuda borçların gecikme faizleri silinerek, anapara için taksitlendirme uygulandı. TESKOMB tarafından gerekli ihtiyaçların karşılanması için de toplam 200 milyon lira nakdi destek uygulandı.
Bu süreçte deprem bölgesindeki kooperatifler için de önemli destekler hayata geçirildi. Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) çerçevesinde, 2023 ve 2024 yıllarında bölgedeki kooperatifler ile üst kuruluşlarına toplamda 10,1 milyon lira hibe verildi.
Bolat, Bakanlığa bağlı kredi ve kefalet kooperatiflerinin kefaletiyle sağlanan faiz indirimli kredilerin, esnaf ve sanatkarın en önemli finansman kaynağı olduğunu söyledi. 2002-2025 döneminde, kullandırım ile sağlanan destek tutarının, 740 milyar lirayı bulduğunu aktaran Bolat, "Deprem felaketi nedeniyle, kullandırım kıstaslarında ilave kolaylıklar sağlanarak, uygulamaya alınan faiz indirimli Deprem Destek Kredisi, ilgili dönemde esnaf ve sanatkarlarımız için can suyu olmuş, ticaret erbabımızın nakit akışlarının korunmasında önemli bir fonksiyon üstlenmiştir. Devletimizin, esnaf ve sanatkarlarımızın, kooperatiflerimizin ve meslek kuruluşlarımızın bugüne kadar olduğu gibi söz konusu dönemde koordinasyon halinde tüm zorlukların üstesinden gelme kabiliyeti bir kez daha gözler önüne serilmiştir." diye konuştu.
Depremin ardından, Bakanlık koordinasyonunda vatandaşların temel ihtiyaçlara erişiminin kolaylaştırılması, bölgedeki ticari faaliyetlerin desteklenmesi amacıyla, gönüllülük esasına dayalı "Deprem Yardımlaşma Seferberliği" düzenlendiğini hatırlatan Bolat, e- ticaret pazar yerleri, satıcılar, kargo ve lojistik işletmelerinin katıldığı seferberlikle, depremzede vatandaşlara ulaştırılmak üzere öncelikli ihtiyaç ürünlerinin satışa sunulduğunu anımsattı. Bu satışlardan herhangi bir komisyon alınmadığını ve ürünlerin indirimli fiyatlarla temin edildiğinin altını çizen Bolat, 23 Ağustos 2023'te tamamlanan çalışmayla, toplam 4 milyon 718 bin 201 ürün satışının gerçekleştirildiğini, ürünlerin toplam bedelinin ise 397 milyon lirayı aştığını aktardı.
Bolat, depremden etkilenen illerde, ticaretin canlandırılması amacıyla "Elektronik Ticaretle Birlikte Çok Daha İyiye (e-Birliktelik) Kampanyası" başlatıldığına da değinerek, kampanya kapsamında, daha önce e-ticaret faaliyeti bulunmayan esnaf ve tacirlere yönelik düşük ya da komisyonsuz satış imkanından e-ticaret eğitimlerine kadar çeşitli uygulamaların hayata geçirildiğini, kampanyaya yaklaşık 12 bin işletmenin katıldığını, toplamda 21 milyon lira destek sağlandığını kaydetti.
İhracatta rekabet gücünün artırılması için ihracatçı firmalara sağlanan destekler hakkında da bilgi veren Bolat, bu desteklerin il, şehir veya sektör ayrımı gözetilmeksizin, uluslararası pazarlarda rekabet edebilirlik, kurumsal gelişim ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda tasarlandığını anlattı.
Bolat, Türk Eximbank, İhracatı Geliştirme AŞ (İGE), Türk Ticaret Bankası ve diğer paydaşların oluşturduğu işbirliğiyle, ihracatçılara yönelik kapsamlı bir finansal yapı kurulduğuna işaret ederek, deprem illerinde 2023'te 1569 firmanın toplam 737,2 milyon liralık, 2024'te 1851 firmanın 1,7 milyar liralık ve geçen yıl 1881 firmanın 2,1 milyar liralık destekten faydalandığına dikkati çekti.
Bakanlıkça düzenlenen dış ticaret bilgilendirme seminerlerinde, olağanüstü koşullarına rağmen deprem illerinden çok sayıda katılımcının olduğunu dile getiren Bolat, "Bu, deprem sonrası dönemde, bölgede ekonomik hayata dönüşün ve dış ticarete yönelik ilginin istikrarlı biçimde yeniden güç kazandığını ortaya koymaktadır. Bakanlığımız tarafından yürütülen bilgilendirme ve kapasite geliştirme faaliyetleriyle, deprem bölgesinde üretim, ihracat ve küresel pazarlara entegrasyon süreci destekleniyor. Bölgesel kalkınma ve ihracat odaklı büyüme, güçlü Türkiye hedefi doğrultusunda kararlılıkla sürdürülüyor." ifadesini kullandı.
Bolat, bu yıl itibarıyla ise deprem bölgesinde ticaretin kalıcı ve sürdürülebilir biçimde yeniden hızlanması için Bakanlık koordinasyonunda, "Yanındayız Projesi"nin hayata geçirildiğinden bahsetti. Projeyle depremden etkilenen Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya'da, e-ticarete ilk kez başlayacak girişimciler ve işletmelere yönelik eğitim ve uygulama desteklerini sağlandığını belirten Bolat, "Eğitimleri başarıyla tamamlayan katılımcıların, kendi e-ticaret faaliyetlerini başlatmaları veya bu alanda faaliyet gösterecek işletmeler tarafından istihdam edilmeleri halinde, ilgili e-ticaret pazar yerinde belirli bir süre ve eşik dahilinde komisyon alınmaması yönünde destek veriliyor. Projeyle, deprem bölgesinde e-ticaret alanında nitelikli insan kaynağı oluşturulması, yerel işletmelerin dijital ticarete katılımının artırılması ve bölgesel ticari faaliyetlerin uzun vadede sürdürülebilir yapıya kavuşturulması hedefleniyor." değerlendirmesinde bulundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın müjdeleri doğrultusunda, kredilere ilişkin önemli kolaylıkların da uygulamaya alındığını ifade eden Bolat, 2023'te işletme kredisi için uygulanan üst limitin 650 bin liraya, 2024'te ise 750 bin liraya yükseltildiğini hatırlattı. Bu limitin geçen yıl 1 milyon liraya çıkarıldığının altını çizen Bolat, yatırım kredisi üst limitinin ise 2,5 milyon lira olduğunu bildirdi.
Bolat, esnafa daha fazla çeşitlendirilmiş ve yüksek limitler dahilinde destekler sunulması için çalışmaların süreceğinin altını çizerek, KOOP-DES kapsamında bu yıl da kooperatiflere yönelik makine ve ekipman alımı ile nitelikli personel istihdamı desteklerine, bütçe imkanlarınca devam edileceğini kaydetti.