Son dönemlerde attığı bölgesel ve küresel adımlarla dikkatleri üzerine çeken Türkiye, sadece KKTC’nin değil Doğu Akdeniz’den Anadolu’ya ve belki oradan Doğu Avrupa’ya uzanabilecek bir yolun da ilk taşını döşedi.
Türkiye ile KKTC arasında imzalanan mutabakat zaptıyla iki ülkeyi denizin altından bağlayacak doğal gaz boru hattı için çalışmalar resmen başladı.
‘Asrın Projesi’ kapsamında KKTC’ye boru hatlarıyla su götüren Türkiye’nin benzer bir şekilde Ada’nın kuzeyine doğal gaz taşıması her açıdan ‘oyun değiştirici’ bir iş.
Bölgesel enerji denklemi yeniden şekillenecek
Türkiye’den KKTC’ye uzanacak boru hattının 101 kilometre olması planlanıyor. Projenin 97 kilometresi suyun altında inşa edilecek. Anamur’dan başlayıp Teknecik’e uzanacak hat çift yönlü olacak ve 2028’de hayata geçecek.
Elbette Ankara’nın bu hamlesini sadece doğal gaz üzerinden okumak eksik kalır. Türkiye’nin bir süredir Doğu Akdeniz’de enerji temelli oyun değiştirici hamleler yaptığı konusunda uluslararası alanda yaygın bir görüş mevcut.
Denizin altından geçecek doğal gaz boru hattı projesi de bölgesel enerji denklemini ve altyapı entegrasyonunu Ankara lehine şekillendirecek.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yoğun çabasıyla ilerleyen projeyle kısa vadede KKTC’deki gaz arz güvenliği, elektrik güvenliği ve karbonsuz ekonomiye geçiş süreçleri sağlama alınacak. Uzun vadede ise Doğu Akdeniz'deki bağlantısallık ve bölgesel aktörler için de yepyeni bir açılım anlamına gelecek.
Örneğin, Doğu Akdeniz’in zengin yataklarından elde edilecek doğal gazın önce KKTC’ye oradan Anadolu’ya gelmesi hayli muhtemel. Türkiye’nin gelişmiş gaz şebekesi kullanılarak Doğu Akdeniz gazının Doğu ve Orta Avrupa’ya aktarılması da ihtimaller arasında.
.jpg)
[Türkiye'den KKTC'ye çekilecek doğal gaz boru hattı enerji denklemini doğrudan değiştirebilir.]
KKTC’deki elektrik üretimini de doğrudan etkileyecek
Türkiye’nin KKTC’ye önce su ve şimdi de doğal gaz götürme hamlesi aslında Ada’nın bütününü de etkiliyor. Bölgeye doğrudan elektrik kablosu çekilmesi planı, Avrupa elektrik şebekesi kuralları gereği Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin siyasi itirazlarına takılıyor.
Ankara’nın doğal gaz boru hattı hamlesi ‘elektriğin kendisini değil üretim kaynağını Ada'ya taşıyarak bu çok taraflı bürokratik engeli aşan bağımsız bir alternatif’ sunuyor. Daha net bir ifadeyle Türkiye elektriği değil onu üretecek bir kaynağı KKTC’nin kullanımına sunuyor.
Elbette madalyonun farklı bir yüzü de var… KKTC’nin mevcut ana santralleri nispeten eski. Dolayısıyla maliyetli ve çevreye duyarlı olmayan yakıt sistemleri kullanılıyor. Tüm bunlar daha pahalı elektrik üretimi anlamına geliyor.
İşte doğal gaz hamlesiyle bu da tersine döndürülüyor. KKTC’nin elektrik üretimindeki maliyetleri düşürülüyor. Ayrıca, AB 2030 regülasyonları kapsamında zorunlu tutulan uluslararası çevre standartlarına da Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nden daha önce uyum sağlanmasının önü açılıyor.
Türkiye, su tedariki projesiyle başlayan sürece yeni bir halka ekliyor. Temel hedef ekonomik, yasal ve jeopolitik açılardan Ankara ile KKTC arasındaki bağlantısallığı pekiştirmek.
Gelinen noktada belli ki Türkiye’nin KKTC ve Doğu Akdeniz ajandası hayli yoğun. Günün sonunda Ankara hem ‘milli dava’ olarak gördüğü KKTC’yi çok daha farklı bir kategoriye yükseltecek hem de Doğu Akdeniz denklemindeki yerini daha da sağlamlaştıracak.
28ºC
Ankara
