Yazılım, donanım ve iletişim altyapısıyla elektrik dağıtım sistemindeki verilerin entegre şekilde yönetilmesini sağlayacak MASS projesi, akıllı şebeke dönüşümü için ölçüm sistemlerinin uçtan uca, akıllı bir yapıda tanımlanmasını amaçlıyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda elektrik dağıtım şirketlerince uygulanacak sistem, Türkiye genelinde kademeli olarak hayata geçiriliyor.
EPDK'dan edinilen bilgilere göre, mevcut geleneksel sayaçların akıllı sayaçlara dönüştürülmesine yönelik planlamada kaynakların verimli kullanılması esas alınıyor. En düşük maliyetle en fazla sayacın dönüşümünü sağlamak amacıyla önceliklendirme yapılıyor.
Bu kapsamda 10 yıllık periyodik muayene süresi dolan ve yıllık tüketimi 10 megavatsaat ve üzerinde olan sayaçlar ile sayaç panosunda 4 adet ve üzeri sayaç bulunan noktalar dönüşüm sürecinde öncelikli gruplar arasında yer alıyor. Benzer şekilde ilk defa kullanıma sunulan binalarda, sayaç panosunda 4 adet ve üzeri sayaç bulunması durumunda tesis edilen tüm sayaçların akıllı sayaç olması zorunlu tutuluyor.
Ayrıca dağıtım şebekesinin izlenmesine yönelik Usul ve Esaslar ile belirlenen noktalardaki sayaçların da akıllı sayaçlarla değiştirilmesi öngörülüyor. Bu sayede kesintilerin ve şebeke gerilim kalitesinin daha etkin biçimde izlenmesi amaçlanıyor. Mevcut sayaçların akıllı sayaçlarla değiştirilmesine ilişkin iş ve işlemler ise elektrik dağıtım şirketlerince gerçekleştiriliyor.
Proje kapsamında Türkiye genelindeki 50 milyonu aşkın elektrik abonesinin sayacının aşamalı olarak akıllı hale getirilmesi planlanıyor.
İlk etapta yeni abone bağlantılarında akıllı sayaç tesis edilecek. Mevcut abonelerde ise muayene süresi doldukça değişim yapılacak. Bir panodaki sayaçların yüzde 70'inin süresinin dolması halinde panodaki tüm sayaçlar akıllı sisteme geçirilecek.
Yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan sanayi ve ticarethane abonelerinin sayaçları da 1 Ocak 2028'e kadar kademeli olarak değiştirilecek.
2026 sonuna kadar yaklaşık 6 milyon sayacın sisteme dahil edilmesi, 1 Ocak 2028 itibarıyla ise tüm sayaçların yüzde 100 yerli ve milli yazılım altyapısıyla akıllı sisteme geçirilmesi hedefleniyor.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, akıllı sayaç uygulamasının yalnızca teknik bir dönüşüm olmadığını, aynı zamanda tüketici odaklı enerji yönetimi anlayışının bir parçası olduğunu belirtti.
Yılmaz, dijitalleşme sayesinde hem vatandaşların tüketim alışkanlıklarını takip ederek daha bilinçli şekilde yönetebileceğini hem de dağıtım şebekesinde hizmet kalitesinin belirgin biçimde artacağını ifade ederek, şunları kaydetti:
"Burada önemli bir nokta da elbette akıllı sayaçların yaygınlaşmasının kayıp-kaçakla mücadelede önemli katkı sağlaması. Hedefimiz, güçlü, esnek ve şeffaf bir elektrik altyapısı oluşturmak. Bu dönüşümün, Türkiye'nin enerji piyasasında dijitalleşme vizyonunu daha ileriye taşıyacağına inanıyoruz."