• Ankara
  • İMSAK

  • GÜNEŞ

  • ÖĞLE

  • İKİNDİ

  • AKŞAM

  • YATSI

  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Aksaray
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Ardahan
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bartın
  • Batman
  • Bayburt
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Düzce
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Iğdır
  • Isparta
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kahramanmaraş
  • Karabük
  • Karaman
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kilis
  • Kırıkkale
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Mardin
  • Mersin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Osmaniye
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Şanlıurfa
  • Siirt
  • Sinop
  • Şırnak
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Uşak
  • Van
  • Yalova
  • Yozgat
  • Zonguldak

Ramazanın ışıltılı gerdanlıkları hazır

"Onbir ayın sultanı" ramazan ayında camileri süsleyen 450 yıllık Osmanlı geleneği mahyalar, Vakıflar Genel Müdürlüğü ekiplerince hazırlanıyor. Bu yıl "Şifa ayı ramazan" temasıyla hazırlanan mahyalar, camileri süslemeye başladı.

Kadim bir geçmişe sahip olan mahyacılık Osmanlı Padişahı 1. Ahmet döneminde başladı. 1616 yılında hattat Hafız Kefevi tarafından hazırlanıp padişaha sunulan mahya Sultan Ahmet Camii’ne asıldı. Mahya kandillerle aydınlatılıyordu ve uzun süre yanması için zeytinyağı kullanılıyordu. Buna karşın ancak üç saat aydınlatabilen mahyalar gelişen teknoloji ile birlikte değişti. Kandillerin yerini elektrikli ampuller aldı.

Ramazanın ışıltılı gerdanlıkları hazır

Ramazan ayı bu akşam kalkılacak olan sahurla birlikte başlıyor ve teknolojisi değişse de mahyalar ışıltılı bir gerdanlık gibi camileri süslemeye devam ediyor.

Özenle hazırlanmasından asılmasına kadar bilgi ve beceri gerektiren mahya geleneğini Vakıflar Genel Müdürlüğü büyük bir titizlikle sürdürüyor.

Ramazanın ışıltılı gerdanlıkları hazırBu yılın teması "Şifa ayı ramazan"

Mahyalara yazılacak olan yazılar Din İşleri Yüksek Kurulu başkanlığı tarafından belirleniyor.

Bu yılın teması, koronavirüs salgınının da etkisi ile "Şifa ayı ramazan" olarak belirlendi.

Bu temayla ilgili verilen veciz sözlerden mahyalara uygulanabilir olanlar, Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesinde çalışan ustalar tarafından belirleniyor.

Ramazanın ışıltılı gerdanlıkları hazır

Çalışmalar aylar öncesinden başladı

Ustaların başında 49 yıldır mahya ustalığı yapan ve bu alanda pek çok kalfa yetiştiren Kahraman Yıldız var.

Her yıl olduğu gibi bu yıl da çalışmalar Yıldız ve ekibi tarafından aylar öncesinden başladı. Atölyede yapımı tamamlanan mahyaların camilere asılma işlemi de tamamlandı.

Ramazanın ışıltılı gerdanlıkları hazır

Yazılar her hafta değişecek

Eyüp Sultan Cami'ne, "Oruç arınmaktır", Süleymaniye Camii'ne "Hamd sana şükür sana", Sultanahmet Camii'ne "Ramazan sevgidir", Eminönü Yeni Camii'ne "Ramazan arınmaktır", Vâlide-i Cedid Camii'ne "Oruç arınmaktır", Ataşehir Mimar Sinan Cami'ne "Oruç tut sıhhat bul" yazılı mahyalar asıldı.

İstanbul'daki yazılar ramazan boyunca 4, Edirne ile Bursa'da 2 kez değişecek.

Ramazanın ışıltılı gerdanlıkları hazır

"Mahyayı ustasından öğrendim"

1971 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü elektrik atölyesinde çalışmaya başlayan mahya ustası Kahraman Yıldız, mahyacılığı, Osmanlı döneminde yağ kandillerinden mahya yapan Hacı Ali Ceyhan’dan öğrendiğini söyledi.

"Bir gün Münir Can isimli şefimiz beni çağırdı. Sonra beni Hacı Baba dediğimiz Hacı Ali Ceyhan ile tanıştırdı. Osmanlı döneminin son mahyacısı, iki padişah döneminde yağ kandillerinden mahyalar yapmış, Cumhuriyet tarihiyle de elektrikli mahyaya geçiş yapan kişidir. Bir süre onun yanında çalıştım. Onun yanında mahyacılık mesleğini öğrendim. O günden itibaren mahyacılık mesleğini sürdürüyorum. 2013 yılında emekli oldum ama halen buraya gelip gidiyorum.”

Ramazanın ışıltılı gerdanlıkları hazır

"Temayı Din İşleri Yüksek Kurulu başkanlığı belirliyor"

Mahya işlerinin Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesinde yapıldığını söyleyen Yıldız, mahyalara yazılacak olan yazıların da Din İşleri Yüksek Kurulu başkanlığı tarafından belirlendiğini aktardı.

"Vakıflar Genel Müdürlüğü uhdesinde bu işler yapılıyor. Din İşleri Yüksek Kurulu başkanlığının vermiş olduğu veciz sözleri mahyalara yazıyorum. Bu senenin teması 'Şifa ayı ramazan' olarak belirlendi. Onunla ilgili yazılarımızı camilerimize uyguluyoruz. İstanbul'da 6 tane camiye mahya asıyoruz. Her bir camiye 4'er kere mahya asıyoruz. Her hafta yazılar değişiyor. Edirne Selimiye Camii, Bursa Ulu Camii'ne de ikişer kere mahya asacağız."

Ramazanın ışıltılı gerdanlıkları hazır

"Fırtına ve kar da çalıştık"

Mahyaları yapmanın yanı sıra yapılan mahyaların minarelere asımını da kedilerinin yaptığını söyleyen Yıldız, şöyle devam etti:

"1975'ten beri mahyacılık mesleğine hiç ara vermeden devam ettim. Bu işe ilk başladığımda yaz mevsimiydi. Şimdi kış mevsimine geliyoruz. Yazı gördük, kışı gördük, bir yaz daha gördük, şimdi tekrar kışı görüyoruz. Fırtınalarda ve kar da çalıştık. Hepsinin ayrı bir güzelliği var. Kazasız belasız bu güne kadar geldik."

"Her caminin ayrı bir takımı var"

Her caminin ayrı bir mahya takımı olduğunu belirten Yıldız, bu takımların minare arasındaki mesafeye göre değiştiğini söylüyor.

"Her caminin ayrı bir takımı vardır. Her caminin büyüklüğüne göre, iki minare arasındaki mesafeye göre bir mahya takımı yapılıyor. Mesela Edirne Selimiye Camii ve Süleymaniye Camii'nin harfleri baya büyüktür. İki ampül arasındaki mesafe 60 santimetredir. Ama Üsküdar'daki Valide-i Cedid Camii'nin iki ampül arasındaki mesafe 36-37 santimetredir. Yani caminin büyüklüğüne göre harfler büyüyor."

"Watt büyüdüğü zaman yazı ışık topu haline geliyor"

Mahyalarda genellikle 15 watt ampül tercih ediliyor. Bunun nedeni ise, mahyalardaki yazıların ışık topuna dönmeden net bir şekilde anlaşılmasını sağlamak.

"15 watt ampuller bizim tercihimiz. Çünkü yağ kandili ışığını veriyor. Bu akkor ampuller artık üretilmiyor. Şu anda elimde olan ampulleri kullanmaya çalışıyorum. Yavaş yavaş amber rengi veya gün ışığı rengi led teknolojisine geçmeyi düşünüyoruz. O da 2 wattlık bir ampul olması lazım ki aynı ışığı versin. Çünkü ledin ışığı fazla oluyor. Watt büyüdüğü zaman yazı ışık topu haline geliyor. Ama küçük watt olduğu zaman net bir şekilde okunuyor."

Kurgu: Ünsel Ayhan Aybek