Seddülbahir Kalesi "EMYA 2026" adaylığıyla Avrupa sahnesinde

Türkiye`nin Çanakkale kıyısındaki tarihi yapılarından Seddülbahir Kalesi`nin Avrupa`nın en prestijli müze ödüllerinden biri sayılan Avrupa Yılın Müzesi Ödülü`ne aday gösterilmesi, kalenin restorasyon süreci, müze kimliği ve modern sergileme yaklaşımlarıyla Avrupa müzecilik topluluğunun takdirini kazandığının güçlü bir göstergesi olarak uluslararası platformda dikkati çekti.

Osmanlı Padişahı 4. Mehmet`in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından 1659`da Boğaz`ın girişinin savunulması amacıyla inşa ettirilen Seddülbahir Kalesi, uzun soluklu bilimsel araştırmalar, arkeolojik kazılar, mimari belgeleme ve çağdaş koruma teknikleriyle 2015-2023 yıllarında yürütülen restorasyon çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırıldı.

Çanakkale Muharebeleri`ne 12 top ile katılan, 3 Kasım 1914`te İngiliz ve Fransız gemileri tarafından bombalanan, Şubat 1915`te müttefik devletler tarafından tekrar hedef alınan kale, özgün mimari dokusunu koruyarak, yenilikçi müze uygulamalarıyla ziyaretçilere benzersiz bir tarih deneyimi sunarak uluslararası müzecilik standartlarını yakalamayı başardı.

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Seddülbahir Kalesi`nin Avrupa Yılın Müzesi Ödülü adaylığına ilişkin yaptığı açıklamada, adaylık dolayısıyla çok heyecanlı ve iddialı olduklarını dile getirdi.

Tarihi Alan Başkanlığı olarak yaptıkları bütün çalışmalarda tarihi dokuyu, özgünlüğü koruduklarını ama modern bir bakış açısıyla burayı Avrupa`da en iyi olabilecek müze haline getirdiklerini ifade eden Kaşdemir, "Türkiye`de artık hem müzeciliği hem de teşhir ve tanzimi çok iyi öğrendik. Bu konuda hem dünyada hem de Avrupa`da söz sahibiyiz. Onlardan bir tanesi Seddülbahir Kalesi olacak. Tarihi Alan Başkanlığı olarak bütün işlevlerimizi hem koruma, kollama dengeli hem de modern bir bakış açısıyla yapabiliyoruz. İnşallah haziranda İspanya`da yapılacak olan yarışmada Avrupa Yılın Müzesi Ödülü`nü alıp, Türkiye`ye döneceğiz. Biz de bundan büyük bir mutluluk duyacağız." diye konuştu.

Seddülbahir Kalesi`nin tarihi bir derinliği olduğunu belirten Kaşdemir, sözlerine şöyle devam etti: "Seddülbahir Kalesi, yüzyıllar boyunca Çanakkale Boğazı`nın girişinde Boğaz`a muhafızlık etmiş bir tarihi yapı. Bununla birlikte Çanakkale Savaşları`na şahitlik etmiş ve muharebeleri bizzat yaşamış gazi bir mekan. Seddülbahir Kalesi`ni önemli kılan özelliklerden biri de bir savunma yapısının, bir kadın tarafından yaptırılmış olması. 4. Mehmet`in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılan bu tarihi bina, uzun yıllar ülke savunmasına hizmet etmiş durumda. Çanakkale Savaşları sırasında da o büyük kahramanların hatıralarını, ayak izlerini barındıran tarihi bir mekan. Bundan sonra da hem tarihi mekan hem de müze olarak hizmet vermeye devam edecek. 2023 yılında Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle hizmete açılmıştı ve hemen sonrasında çok fazla sayıda ziyaretçiyi ağırladık. Amacımız özenle restore edilmiş, peyzajı özenle yapılmış bu tarihi müzenin Avrupa Yılın Müzesi Ödülü`nü alması."

European Museum Forum tarafından düzenlenen Avrupa Yılın Müzesi Ödülü, Avrupa genelinde yenilikçi, toplumsal etkisi yüksek ve müze deneyimini dönüştüren kurumlara takdim ediliyor.

Seddülbahir Kalesi`nin 2026 yılı aday listesinde yer alması, Türkiye`nin kültürel miras yönetimindeki başarısının Avrupa çapında tanındığını, restorasyon ve müzeleşme sürecinin dünya standartlarında uygulandığını, Çanakkale’nin uluslararası kültür rotalarındaki görünürlüğünün daha da güçlendiğini gösteriyor.

Aday müzeler, 10-14 Haziran`da Bilbao`da düzenlenecek Avrupa Yılın Müzesi Ödülü kapsamında projelerini sunacak ve jüri değerlendirmesinin ardından farklı kategorilerde ödüller sahiplerini bulacak.

Bu süreç, Seddülbahir Kalesi`nin uluslararası müzecilik ağı içinde görünürlüğünü artırması ve Türkiye`nin kültürel mirasının dünyaya daha geniş ölçekte tanıtılması için önemli bir fırsat sunuyor.