TRT Haber

  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Aksaray
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Ardahan
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bartın
  • Batman
  • Bayburt
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Düzce
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Iğdır
  • Isparta
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kahramanmaraş
  • Karabük
  • Karaman
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırıkkale
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kilis
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Mardin
  • Mersin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Osmaniye
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Şanlıurfa
  • Şırnak
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Uşak
  • Van
  • Yalova
  • Yozgat
  • Zonguldak
Ankara  2ºC
Çok Bulutlu

Kudüs'teki son Osmanlı askerinin fotoğrafı Filistin'deki müzede ortaya çıktı

Osmanlı Devleti'nin yıkılmasına rağmen Kudüs'ü terk etmeyerek 1982 yılındaki vefatına kadar Mescid-i Aksa'daki nöbetini sürdüren Osmanlı askeri Iğdırlı Onbaşı Hasan'a ait bir fotoğraf, Filistin'deki bir müzede bulundu.

19.11.2019

Osmanlı ordusu bölgeden çekilirken yaşanabilecek yağmalamaların önüne geçmek için Kudüs`te bırakılan 53 Osmanlı askerinden biri olan Onbaşı Hasan`ın hikayesi işgal altındaki Doğu Kudüs`te yaşayan ihtiyarlar arasında dilden dile dolaşıyor.
Kudüs Yüksek İslami Heyeti Başkanı ve Mescid-i Aksa Hatibi Şeyh İkrime Sabri, Aksa`daki son Osmanlı askeri olarak bilinen Onbaşı Hasan`ı görme fırsatı bulan neslin son temsilcilerinden biri.
Zeytin Dağı`ndaki evinde, konuşan 80 yaşındaki Şeyh Sabri, dijital bir kopyasını incelediği söz konusu fotoğrafın gerçekten Onbaşı Hasan`a ait olduğunu teyit etti.
Fotoğraftaki kişinin 1917`den vefat ettiği tarih olan 1982`ye kadar Kudüs`te kalan son Osmanlı askeri Onbaşı Hasan olduğunu belirten Şeyh Sabri, "Birinci Dünya savaşında olanlardan dolayı Mescid-i Aksa`nın mahzun olduğu günlerdi. Osmanlı yıkılmış ve Kudüs işgale uğramıştı. Onbaşı Hasan sabah namazında Aksa`ya gelir yatsı namazına kadar burada kalır, buranın nöbetini tutmaya devem ederdi." ifadelerini kullandı.
"Sadakat ve adanmışlığın sembolüydü"
Onbaşı Hasan`ın Kudüs ve Mescid-i Aksa için "sadakat, mesuliyet, aidiyet ve adanmışlık" sembolü olduğunu belirten Şeyh Sabri, 1982 yılında hayatını kaybeden şehirdeki bu son Osmanlı askerinin nereye defnedildiğini ise bilmediğini söyledi.
Fotoğrafı, Kudüs Türk Kültür Merkezi Müdürü Ermumcu ortaya çıkardı
Iğdırlı Onbaşı Hasan`ın İsrail işgali altındaki Batı Şeria`nın Tulkerm şehrinde bulunan El-Mintar Müzesi`ndeki fotoğrafını ilk kez fark eden kişi olan Yunus Emre Enstitüsü Kudüs Türk Kültür Merkezi Müdürü Reha Ermumcu, fotoğrafın yer aldığı kişisel müzeyi tesadüfen bulduklarını belirtti. Ermumcu, Batı Şeria`nın Tulkerm şehrinde Tulkerm Belediyesi ve Yunus Emre Enstitüsünün ortaklaşa düzenlediği bir resim sergisi sayesinde Onbaşı Hasan`ın fotoğrafının yer aldığı şahsi müzenin sahibiyle tanıştığını ve Filistinli iş adamı Bessam Bedran`a ait şahsi müzede söz konusu fotoğrafı bulduklarını ifade etti. Fotoğrafın kopyasını işgal altındaki Doğu Kudüs`te Onbaşı Hasan`ı tanıyan kentin ileri gelenlerine gösterdiğini anlatan Ermumcu, onların da fotoğraftaki kişinin Onbaşı Hasan olduğunu teyit ettiklerini aktardı.
Kabrini arama çalışmaları sürüyor
Ömrünün büyük bölümünü Kudüs ve Mescid-i Aksa`ya adayan Onbaşı Hasan`ın hayatını kaybettiği bu kentte nereye gömüldüğünün bilinmediğini kaydeden Ermumcu, "Türk makamları olarak Onbaşı Hasan`ın defnedildiği yeri bulmak için çalışmalarımıza devam ediyoruz. İnşallah en kısa zamanda Kudüs`te defnedildiği yeri tayin edip, buraya Onbaşı Hasan için anıt mezar yapımına başlamayı ümit ediyoruz." ifadelerini kullandı.
Onbaşı Hasan`ın fotoğrafının bulunduğu müzenin sahibi Bessam Bedran, 1972`den bu yana Filistin`e dair topladığı tüm tarihi eserleri, kendisine ait El-Mintar isimli müzede sergilediğini söyledi.
"İslami bir sembol"
Bedran, Onbaşı Hasan`ın hikayesinden çıkarılması gereken dersler olduğuna dikkat çekerek, bu son Osmanlı askerinin Mescid-i Aksa`yı, Kudüs`ü ve Filistin`i koruyan İslami bir sembol olduğunu düşündüğünü belirtti. Kudüs`ü terk etmeyerek vefatına kadar bu kutsal şehri beklemeye devam eden Onbaşı Hasan`ın hikayesini bu müzeyi ziyarete gelen tüm öğrencilere anlattığını söyleyen Bedran, "Mescid-i Aksa`yı koruyan herkesle olduğu gibi onunla da gurur duyuyoruz, şeref buluyoruz. Tüm Filistinlilerin Mescid-i Aksa`yı koruyanlarla şeref duyması lazım" dedi.
Onbaşı Hasan`ı ilk İlhan Bardakçı yazmıştı
Türk kamuoyu Mescid-i Aksa`daki son Osmanlı askeri Onbaşı Hasan`ın ismini ilk olarak gazeteci İlhan Bardakçı`dan duymuştu. Bardakçı, bu vefakar Osmanlı askerine, 1972 yılında Mescid-i Aksa`da rastlamıştı. İlhan Bardakçı bu ilk karşılaşma anını şöyle anlatıyor: "Mescid-i Aksa`da, avlunun kenarında biri dikkatimi çekti. Doksan yaşlarında bir adam. Üzerinde kendinden daha yaşlı bir asker üniforması, her yanı yama içinde, hatta bazı yamaların bile tekrar yamanmış olduğu bir elbise... Asırlık ağaçların gövdesindeki halkalar misali yamaları yaşını göstermeye çalışıyordu sanki. Orada ayakta bekliyordu, sırtına zorla yapıştırılmış gibi duran hafif kamburu da olmasa dimdik duracaktı. İki metreye yakın boyu ile yaşlıydı ama bir o kadar da vakur. Şaşırmıştım. `Acaba bu adam bu sıcakta güneş altında neden dikilip duruyor` dedim içimden. Bizi gezdiren rehbere sordum. `Ben kendimi bildim bileli her gün buraya gelir. Akşama kadar bekler. Ne kimseyi dinler, ne de kimseyle konuşur`dedi."
"Koca Kudüs`te bir Onbaşı Hasan"
Bunun ardından Bardakçı, Onbaşı Hasan`ın yanına yaklaşıp hikayesini dinlediğinde gözyaşlarına boğulur. Onbaşı Hasan, Bardakçı`ya hikayesini şöyle anlatır: "Ben, Osmanlı Ordusu, 20. Kolordu, 36.Tabur, 8. Bölük, 11. Ağır Makineli Tüfek Takımı Komutanı Onbaşı Hasan`ım. Ben Iğdırlı Onbaşı Hasan`ım. Bizim bölük Cihan Harbi`nde Kanal Cephesi`nden İngilize saldırdı. Canım ordu Kanal`da yenildi. Artık geri çekilmek elzemdi. Ecdat yadigarı topraklar bir bir elden gidiyordu. İngiliz, sonra Kudüs`e dayandı, şehri işgal etti. Biz de Kudüs`te artçı bölük olarak bırakıldık. Bizim artçı bölük 53 neferdi. Mütarekeden sonra ordunun terhis edildiği haberi geldi. Başımızda kolağamız (yüzbaşı) vardı. `Aslanlarım, devletimiz müşkül vaziyettedir. Şanlı ordumuzu terhis ediyorlar, beni İstanbul`a çağırıyorlar. Gitmem gerek, gitmezsem mütareke emrini çiğnemiş, emre itaatsizlik etmiş olurum. İçinizden isteyen memleketine avdet edebilir, ama beni dinlerseniz sizden tek isteğim var: Kudüs bize Sultan Selim Han Hazretleri`nin yadigarıdır. Siz burada nöbeti sürdürün. Sonra halk `Osmanlı da gitti, bundan sonra bizim halimiz nice olur!` demesin. Fahri Kainat Efendimiz`in ilk kıblesini Osmanlı da terk ederse gavura bayramdır. Siz, İslam`ın şerefini, Osmanlı`nın şanını ayaklar altına aldırmayın` dedi. Bölüğümüz Kudüs`te kaldı. Sonra upuzun yıllar bir anda bitti. Bölükteki kardeşler teker teker Cenab-ı Hakk`ın rahmetine kavuştu. Düşman değil de yıllar biçti geçti bizi. Bir ben kaldım buralarda. Bir ben, koca Kudüs`te bir Onbaşı Hasan."
Bardakçı, Onbaşı Hasan`ın vefat haberini nasıl aldığını ise şöyle aktarıyor: "1982`de bir gün ajansa geldiğimde bir telgrafım olduğunu söylediler. Rehberden gelen bir tek cümle yazılıydı: Mescid-i Aksa`yı bekleyen son Osmanlı askeri bugün öldü."
Fotoğraf: AA
Yükleniyor lütfen bekleyiniz