Kabe'nin 200 yıllık tasviri Topkapı Sarayı'ndan gün yüzüne çıktı

Türkiye`nin en zengin tablo koleksiyonuna sahip Milli Saraylar Başkanlığı`na bağlı konservasyon ve restorasyon atölyelerinde, Mescid-i Haram`ı ayrıntılarıyla resmeden 200 yıllık nadide bir tablo üzerinde çalışılıyor.

Restorasyon uygulamalarının gelecek ay tamamlanması planlanan bu özel tablo, Kabe`nin yalnızca bir ibadet merkezi değil, aynı zamanda hatırlanmak, korunmak ve gelecek nesillere aktarılmak istenen bir kültürel hafıza mekanı olduğunu belgeliyor.

Milli Saraylar Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Abdülhamit Tüfekçioğlu, Topkapı Sarayı`ndaki tekstil atölyesinde yapılan restorasyon çalışmalarına ilişkin bilgiler verdi.

Osmanlı sanatında 17. ve 18. yüzyılda Kabe-i Muazzama ile ilgili sanat çalışmalarında bir takım yeni uygulamalar görüldüğünü belirten Tüfekçioğlu, "Bunlardan bir tanesi Kabe tasvirli çiniler, levha uygulamaları, Kabe-i Muazzama, Medine-i Münevvere, Haremeyn bölgesi dediğimiz bu bölgenin resmedilmesi. Bunlar Peygamber Efendimizin özellikle fiziki durumunu ifade eden Hilye-i Saadet (Resulullahın görünüşü) dediğimiz bu levhalarda özellikle alın tepelik kısımlarında Medine-i Münevvere`nin, Kabe-i Muazzama`nın tasvir edildiği levhalar. Bunların kimi zaman böyle küçük, kimi zaman bağımsız levhalar şeklinde resmedildiğini görüyoruz. 18. yüzyıla doğru arttığını da görmekteyiz." dedi.

Topkapı Sarayı Harem Dairesi`nde Kara Ağalar Taşlığı denilen bir kısım bulunduğunu, buradaki ağaların Kabe-i Muazzama ve Haremeyn bölgesiyle ilgili yapılacak her tür faaliyetten sorumlu olduklarını anlatan Tüfekçioğlu, şunları kaydetti:

"Surre Alayı, padişah adına yıl boyunca hac vakti gidecek hediyelik eşyaları ve ibadetle ilgili yapılacak hazırlıkları yürütmekte. Hükümdar adına hac emiri tayin edildiği zaman hac mevsimden önce yola çıkıyorlar ve bu alana varıyorlar. Yine hükümdar adına hac emiri Arafat`ta vakfe görevini ifade ediyor. Hükümdar adına oradaki her türlü işlerden o sorumlu. Bu Kabe-i Muazzama`nın levhasında da insanların, figürlerin bazılarının yüz hatları Anadolu insanı şeklinde, bazılarında da özellikle Afrika, Habeş, Somali bölgesinin insan yüzlerini resmetmişler. Yani Kara Ağalar Taşlığı, adından da anlaşılacağı gibi bu bölgenin insanları. Burada biz her iki insan yüz hatlarını da görmekteyiz. Özellikle Kabe`nin etrafında elbiseleriyle, kuşaklarıyla, ibadetle ilgili işleri takip eden insanlar var. Bir de devlet adına görev yürüten, fesleriyle devlet resmi tarafını ifade eden insan tasvirleri var. Bunlar bize hem oradaki tarihlendirmeye yardımcı olmakta hem de saray ehliyle buradaki vazifenin sürecini anlamamıza imkan tanımaktadır. Mesela üniformalı olan tasvirlerde fesin kullanımı var."

Tüfekçioğlu, ayrıca Topkapı Sarayı`nın depolarında çeşitli tabloların bulunduğunu, Milli Sarayların bir takım mimari mekanları restore edip, depolarda bu zamana kadar muhafaza edilmiş levhaları halkla buluşturduğuna işaret ederek, "Tabii ki vitrine eserler taşınırken bunların elden geçirilmesi, en azından restorasyona uygun yapılması gerekenler varsa onlar yapılıyor. Bu levha da onlardan bir tanesi. Belki bir ya da bir buçuk ay sonra bütün işlemler bittikten sonra ziyarete açılacak." diye konuştu.