Bir üst onlu sayı sistemi; birler hanesinde bulunan bir sayı ve söylenmek istenen onlunun bir üstündeki onlu söylenerek veya daha kısa söyleyişle önce küçük sayı ardından büyük sayı söylenerek yapılır. Örneğin iki yigirmi: 12.
OTUZ ARTUKI EKİ
OTUZ ARTUKI EKİ
İlaveli denilen sayı sisteminde ise, önce büyük sayı sonra küçük sayı ve sayı kelimelerinin arasına “artukı, takı, ve” gibi ilave sözler eklenerek yapılır. Örn: Otuz artukı eki= 32
ON BİR
ON BİR
Bugünkü kullandığımız sistemde ise; ilaveli sayı sisteminin gelişmiş bir seviyesi olarak ilave sözler atılıp, önce büyük sayı sonra ise küçük sayı söylenerek yapılır. Örneğin on bir: 11
Köktürk dönemi sayı sisteminde, birleşik sayılar yapılırken iki farklı sistem bir arada kullanılmış. Bunlardan ilki, bir üst onlu sayı sistemi: "Kamağı biş otuz süledimiz, üç yeğirmi süngüşdümiz." "Toplam yirmi beş (kez) sefer ettik, on üç (kez) savaştık.”"
İlaveli sayı sistemi: "Otuz artukı eki yaşıma Amgı Korgan kışladukda yut boltı." "Otuz iki yaşımda Amgı kalesinde kışladığımızda kıtlık oldu."
TOKUZ ÖRKİ
TOKUZ ÖRKİ
Uygur döneminde, Köktürk döneminde kullanılan sayı sistemlerine ek, farklı bir sistem daha kullanılmış. Bunlardan biri, 90-100 arasındaki sayıları ifade etmek için, rakamların sonuna ilave edilen ve "100’den önceki, 100’den eksik" anlamına gelen “örki” sözünün kullanımı: tokuz örki : 99” Fotoğraf: AA
Eski Türkçenin son dönemi olan Karahanlı döneminin sayı sistemlerinde ise, bir üst onlu sayı sistemi, ilaveli sayı sistemi gibi sistemler unutularak günümüz sayı sistemine geçildi. Örnek: "On iki ükek ol bularda adın kayu iki evlig kayu birke in." "Bunlardan başka bir de on iki burç vardır; bunlardan bazısı iki evli, bazısı tek evlidir."
ASIL SAYI SÖZCÜKLERİ
ASIL SAYI SÖZCÜKLERİ
Bir: Bir Eki-iki: İki Üç: Üç Tört: Dört Biş: Beş
ASIL SAYI SÖZCÜKLERİ
ASIL SAYI SÖZCÜKLERİ
Altı: Altı Yiti: Yedi Sekiz: Sekiz Tokuz: Dokuz On: On
YİGİRMİ
YİGİRMİ
"Yigirmi" günümüzde yirmi.
ELİG
ELİG
"Elig yıl işig küçüg birmiş.", "Elli yıl hizmet etmişler."
TOKUZ YEGİRMİ
TOKUZ YEGİRMİ
On dokuz, eski Türkçe sayı sistemlerinde "Tokuz yegirmi" olarak geçiyor.
TOKUZ OTUZ
TOKUZ OTUZ
Tokuz otuz: Yirmi dokuz
OTUZ ARTUKI SEKİZ
OTUZ ARTUKI SEKİZ
Otuz sekiz: Otuz Artukı Sekiz
BİŞ YÜZ
BİŞ YÜZ
Biş yüz: Beş yüz
TÜMEN
TÜMEN
Tümen - On Ming: On Bin Ming: Bin Eki Bing: İki bin
SIRA SAYI SÖZCÜKLERE
SIRA SAYI SÖZCÜKLERE
Ekinti - İkinti ~ İkinçi: İkinci Üçünç: Üçüncü Yitinç - Yetinç: Yedinci Sekizinç: Sekizinci Tokuzunç: Dokuzuncu
Yükleniyor lütfen bekleyiniz