TRT Haber

  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Aksaray
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Ardahan
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bartın
  • Batman
  • Bayburt
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Düzce
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Iğdır
  • Isparta
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kahramanmaraş
  • Karabük
  • Karaman
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırıkkale
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kilis
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Mardin
  • Mersin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Osmaniye
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Şanlıurfa
  • Şırnak
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Uşak
  • Van
  • Yalova
  • Yozgat
  • Zonguldak
Ankara  30ºC
Parçalı Bulutlu

Dünyanın En Büyük 10 Bilim Projesi

Popular Science dergisi, bugüne kadar geliştirilen 10 efsanevi projeyi bir araya getirdi.

12.08.2011

Earthscope
Bilim adamları, Batı Amerika bölgesinde yaptıkları araştırmada, kuvartz kristal çökeltilerinin, Amerika`nın Kaliforniya, Idaho, Nevada ve Utah eyaletlerindeki dağların ve fay hatlarının oluştuğu bölgelerde sıklıkla bulunduğunu ortaya koydu. Bölgedeki ısı ve kütle çekimini Earthscope teknolojisinin kullanıldığı hareket ettirebilir sismik araçlarla inceleyen araştırmacılar, tekrarlayarak yaptıkları testlerle jeolojik olaylarla kuvartz çökeltileri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkardılar. Yeryüzü hareketlerini, kayaların özellikleriyle ilişkilendiren araştırmacılar, kum taşının başkalaşmış hali olan kuvartzın, içinde barındırdığı suyu, basınç altında ısıtıldığında, nasıl dışarıya bırakarak taşların kaymasına ve dökülmesine yol açtığını gösterdi. Araştırmacılar depremlerin meydana gelmesinin ve kıtaların, kıtasal tabaka hareketleri veya kıtasal kayma adı verilen şekilde hareketinin, kuvartz çökeltilerinin bu özelliğiyle açıklanabileceğini belirttiler.
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı
İsviçre`deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı`nda bilim dünyasında çığır açacak deney 2010 yılında başarıyla gerçekleştirildi. Cenevre`de, İsviçre-Fransa sınırında bulunan, 27 kilometrelik oval tünelde yapılan deneyde, proton hüzmeleri, her iki yöne doğru harekete geçirilerek hızlandırıldı ve çarpıştırıldı. 7 trilyon elektron voltluk (TeV) bir enerjiyle, ışık hızına yakın bir hızda gerçekleşen çarpışmanın ardından 18 ila 24 aylık inceleme süresi başladı. Sistemin çalıştırılması esnasında 60 ülkeden 10 bin araştırmacı, mühendis ve öğrenci katkıda bulunurken, sistem için her yıl 1 milyar dolar bir ödenek ayrılıyor.
Spallation Nötron Kaynağı
Hızlandırıcı tabanlı nötron kaynağıdır. Her ay Tennessee`deki Spallation Nötron Kaynağı`nın ısınmaması için elektrikli bir şebekeden 25-28 megavat arasında güç çekiyor ve 8,5 milyon varil su kullanıyor. Operasyon süresince, buradaki parçacık hızlandırıcı çarpma başına 2 katrilyon parçalanmış nötronu hedef odacığa gönderiyor. Bilim adamları, bu atomik ölçekli filmleri, pilleri gözlemlemek için kullanıyorlar. Çalışmanın daha iyi pillerin üretilmesinde faydalı olacağı belirtiliyor.
Uluslararası Uzay İstasyonu
İstasyonun görevine devam etmesi için her yıl 2 milyar dolar harcanıyor. Bugüne kadar 11 ülkeden 201 kişi ve 7 uzay turisti istasyonu ziyaret etti. Yaklaşık 10 yıl daha yörüngede kalması planlanıyor. Burada yapılan araştırmalarda, salmonella bakterisinin uzayda daha öldürücü olduğu belirlendi. Bu keşfin salmonella ve hastane virüsü (MRSA) ile mücadele etmek için ilk aşıların geliştirilmesinin önünü açacağı öngörülüyor.
İleri Işık kaynağı
1993 yılından beri Kaliforniya`daki araştırmacılar, proteinlere, pil elektrotlarına, süper iletkenlere ve diğer materyallere güneşin yüzeyi kadar parlak olan foton ışınını 1 milyon kez göndererek maddelerin atomik, moleküler ve elektronik özelliklerini ortaya çıkarmaya çalıştılar. Melanoma (en riskli cilt kanseri) ile ilgili proteinlerin üzerinde çalışan bilim adamları, hastalıkla mücadele etmek için yeni bir ilaç geliştirilmesini sağladılar. İlaç geçtiğimiz günlerde hastalığın 2. ve 3. evrelerinde klinik deneylerde denendi.
Juno (İntihar Misyonundaki Jüpiter Uydusu)
Juno, 2016 yılında Jüpiter`in yörüngesine girmeden önce uzay aracı Jüpiter’in yerçekimi tarafından çekilmeya başlayınca hızı saatte 215 bin kilometreye ulaşacak. Bu sayede Jüpiter uydusu bugüne kadar yapılan insan yapımı en hızlı obje olacak. Uzay aracı yörüngeye girdikten sonra gezegenin etrafında 33 kez dönüp gezegene dalış yapacak.
Ulusal Ateşleme tesisi
Kaliforniya`da Livermore`da konumlanan tesis 3 futbol sahası uzunluğunda. 2 milyon jule ultraviyole enerji üretiyor. Buradaki çalışmalar sırasındaki patlamalar, lazerin 100 milyon dereceden daha fazla sıcaklığa ulaşmasını sağlıyor. Bu patlamaların etkisi dünya atmosferine uygulanan baskıdan 100 milyar kez daha büyük.
Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi
Dünyadaki en büyük teleskop. 25 metrelik çapa sahip 27 ayrı tür radyo anteni bulunuyor. Bu teleskop sayesinde bilimadamları uzaydaki nesnelerin detaylı fotoğraflarını çekiyorlar. Radyo dalgaları birçok objenin üstünü örten kozmik tozu geçebildiğinden dolayı bu teleskop optik teleskopların göremediğini görüyor. Bu sayede bilim adamları, Samanyolu`nun merkezindeki kara delikler üzerinde çalışabiliyor.
Neptün (Dünyanın en büyük Sualtı Gözlemevi)
Neptün okyanus araştırma ağı, ilk kez geniş kapsamlı olarak okyanus sistemini, okyanuslardaki hayvan yaşamını ve jeoloji ile kimyasal yaşamı araştıracak. Uzaktan kumandayla yönetilen cihazın yüksek çözünürlüklü kamerası, bilim adamlarının lokal ekosistemdeki değişimleri gözlemlemelerini sağlıyor.
Relativistik ağır iyon çarpıştırıcısı
Bilim adamları bu cihazı kullanarak, büyük patlamadan sonra saniyenin milyonda biri süresince var olan koşulları yeniden oluşturmayı amaçlıyor. Bu sürecin nasıl olduğunu daha iyi anlamak için, RHIC`deki fizikçiler, altın atomlarını çeşitli hızlandırıcılarla dağıtıyor. Bu sayede bilim adamları protonları hızlandıran ve insanlarda kanserli tümörleri öldüren cihazlar geliştiriyorlar.